Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Grodzisku Mazowieckim
Menu
20 lat Państwowej Straży Pożarnej






      1 lipca 1992 r. jest przełomową datą w historii polskiego pożarnictwa. W tym dniu w naszym kraju powołano do działalności Państwową Straż Pożarną (PSP).
      Jak do tego doszło? Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych na skutek zmian ustrojowych, politycznych i gospodarczych w Polsce, a także wzrostu różnego rodzaju zagrożeń stało się konieczne dokonanie radykalnych zmian w systemie ochrony przeciwpożarowej. Funkcjonująca w kraju Zawodowa Straż Pożarna nie była w pełni przygotowana do podjęcia nowych wyzwań związanych z szerokim zakresem ratownictwa, gdyż do tej pory zajmowała się przeważnie tylko gaszeniem pożarów, bądź realizacją pomocniczych czynności przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych.
      Skłoniło to Ministra Spraw Wewnętrznych do powołana w kwietniu 1991 r. Zespołu do zorganizowania Państwowej Straży Pożarnej, któremu przewodniczyli płk poż. inż. Feliks Dela oraz poseł na Sejm Henryk Michalak. Prace zespołu zaowocowały powstaniem projektów dwóch ważnych ustaw regulujących sprawy ochrony przeciwpożarowej w kraju: ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 24 sierpnia 1991 r. przyjął powyższe ustawy, które po niezbędnych nowelizacjach funkcjonują do dziś.
      Państwowa Straż Pożarna jako formacja zawodowa oraz mundurowa została przewidziana do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi oraz innymi miejscowymi zagrożeniami. Pod pojęciem miejscowe zagrożenia zakwalifikowano wszystkie akcje nie związane z gaszeniem pożaru np.: ratownictwo drogowe, techniczne, chemiczne, itd. Ponadto do zadań PSP należało: rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń; kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej; nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych; prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Pierwszym Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej został jej twórca płk poż. inż. Feliks Dela.
      Już na początku swego funkcjonowania Państwowa Straż Pożarna została poddana poważnej „próbie ogniowej” jakim był największy w Europie pożar lasu w okolicach Kuźni Raciborskiej. Pożar rozpoczął się 26 sierpnia, a jego dogaszanie trwało do 12 września. W akcji gaszenia pożaru brało udział około 1100 samochodów pożarniczych, samoloty, śmigłowce, 50 cystern kolejowych i 6 lokomotyw, a także sprzęt ciężki taki jak: czołgi, pługi i spychacze oraz około 10 000 osób. Spaleniu uległo 10 tys. ha lasu, 15 samochodów, 26 motopomp, 70 km węży oraz inny sprzęt straży pożarnej. Niestety żywioł pochłonął również 3 osoby, w tym dwóch strażaków, a ponad 50 ratowników było hospitalizowanych. Z tej próby nowo powstała Państwowa Straż Pożarna wyszła jednak zwycięsko.
      Obowiązki, które ustawodawca powierzył PSP wymagały doposażenia tej formacji w specjalistyczny sprzęt umożliwiających ich realizację. Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze, które jako jednostki interwencyjne Państwowej Straży Pożarnej biorące bezpośredni udział w działaniach ratowniczych zostały sukcesywnie doposażane w zestawy hydrauliczne do ratownictwa technicznego, narzędzia oraz ubrania do działania w strefie zagrożenia toksycznymi gazami, urządzenia do wykrywania zagrożeń, do prowadzenia akcji w różnych środowiskach i warunkach. Dokonywano zakupów nowoczesnych samochodów gaśniczych, technicznych, chemicznych, wysokościowych, dowodzenia i łączności oraz innych wynikających z nowych potrzeb PSP. Zaczęły powstawać grupy ratownicze specjalizujące się w określonych rodzajach działań.
      Konieczna była również zmiana całego systemu ochrony przeciwpożarowej w Polsce. Było to następnym wyzwaniem dla Państwowej Straży Pożarnej, która stała się organizatorem Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Podstawowym założeniem budowanego systemu było stworzenie jednolitego i spójnego układu, skupiającego powiązane ze sobą różne podmioty ratownicze, tak aby można było podjąć skutecznie każde działanie ratownicze. Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy zaczął funkcjonować z dniem 1 stycznia 1995 r. w jego skład weszły jednostki organizacyjne PSP oraz najlepiej wyposażone i najbardziej mobilne jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych. W następnych latach system ten rozbudowywano poprzez włączanie do niego na podstawie zawartych porozumień różnych podmiotów uczestniczących w ratownictwie oraz ustalono relacje między nimi a PSP.
      Do zadań Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego należała: walka z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi, ratownictwo techniczne, chemiczne. Zakres tych zadań został w 1997 r. rozszerzony o ratownictwo ekologiczne i medyczne. Wiązały się z tym potrzeby sprzętowe oraz konieczność kształcenia kadr w dziedzinie nowych obowiązków.
      Lato 1997 r. było bardzo deszczowe. Intensywne i długotrwałe opady spowodowały niewyobrażalną do tej pory powódź, która nawiedziła południowe i zachodnie tereny Polski w dorzeczu Odry. Przez cały lipiec jednostki Państwowej Straży Pożarnej z terenu naszego kraju prowadziły działania ratownicze polegające na ewakuacji zagrożonych przez wodę ludzi i zwierząt, dowożeniu żywności i picia do uwięzionych, budowy doraźnych wałów, wypompowywaniu wody z zalanych budynków oraz poszukiwaniu zaginionych. Powódź Tysiąclecia pochłonęła w Polsce 56 osób, a ogólne straty oszacowano na 3,5 miliarda dolarów. Było to kolejne doświadczenie z jakim w piątą rocznicę swego powstania musiała sobie poradzić Państwowa Straż Pożarna.
      Reforma administracji publicznej, która weszła w życie 1 stycznia 1999 r. spowodowała konieczność wprowadzenia zmian również w Państwowej Straży Pożarnej. W miejsce funkcjonujących do tej pory Komend Rejonowych PSP powstały Komendy Powiatowe lub Miejskie PSP. W niektórych nowo powstałych powiatach struktury Państwowej Straży Pożarnej musiały być tworzone od podstaw. Pomimo zmian organizacyjnych PSP musiała utrzymać wysoką gotowość operacyjną gwarantującą możliwość niesienia pomocy potrzebującym.
      W marcu 2000 r. Komendant Główny PSP, którym w tym czasie był nadbrygadier Zbigniew Meres, został również szefem Obrony Cywilnej Kraju. Decyzja ta stworzyła dobre warunki integracji zadań w obrębie działania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Został rozszerzony zakres działania Komendy Głównej PSP, w ramach której zaczęło funkcjonować Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności. Zmiana ta przyczyniła się do usprawnienia zarządzania w sytuacjach kryzysowych, umożliwiła dostarczanie wszechstronnej informacji Komendantowi Głównemu PSP, szefowi Obrony Cywilnej Kraju, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Premierowi.
      Jubileusz dziesięciolecia powstania Państwowej Straży Pożarnej w 2002 r. potwierdził zasadność utworzenia tej formacji. Przygotowanie kadrowe i sprzętowe umożliwiało realizację działań ratowniczych w bardzo szerokim zakresie. Jednak przed PSP pojawiły się nowe zadania związane z tym, co w niedługim czasie miało mieć wielki wpływ na zmiany w naszym kraju. Na mocy tzw. Traktatu akcesyjnego podpisanego 16 kwietnia 2003 r. w Atenach, Polska z dniem 1 maja 2004 r. stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej. Państwowa Straż Pożarna musiała dostosować swoje standardy oraz procedury do tych obowiązujących w pozostałych krajach unii.
      Obok zmian organizacyjnych związanych z dostosowaniem PSP do działań w nowych realiach politycznych, nastąpił intensywny rozwój współpracy międzynarodowej. Z większością krajów sąsiadujących z Polską zostały podpisane umowy międzynarodowe o współpracy ratowniczej. Polskie pożarnictwo uczestniczyło w działalności Międzynarodowego Komitetu Technicznego Prewencji i Zwalczania Pożarów (CTIF), a także w pracach Międzynarodowej Grupy Doradczej ds. Poszukiwań i Ratownictwa Afryka-Europa (INSARAG), działającej w ramach Biura Koordynacji Spraw Humanitarnych ONZ.
      Ostatnie dziesięciolecie obok typowej działalności ratowniczo-gaśniczej prowadzonej przez Państwową Straż Pożarną, to także dalszy rozwój tej służby. Ze środków unijnych zakupiono nowe samochody gaśnicze, drabiny i podnośniki hydrauliczne oraz pojazdy specjalistyczne, wiele jednostek doposażono sprzęt oraz ubrania w niezbędne do realizacji nałożonych przez ustawodawcę zadań. Wszyscy strażacy PSP odbyli szkolenie w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy, stając się ratownikami wyposażonymi w odpowiednie zestawy ratownicze i mogącymi udzielić fachowej pomocy przed przybyciem służb medycznych. Współpraca z Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym przyczyniła się do przeszkolenia strażaków PSP umożliwiając im przyjmowanie śmigłowców w przygodnym terenie uwarunkowanym miejscem prowadzonych działań.
      Coraz lepiej wyszkolone i wyposażone specjalistyczne grupy ratownicze PSP zaczęły brać udział w akcjach ratowniczych poza terenem kraju. Wymienić tu należy chociażby działania prowadzone przez naszych strażaków po trzęsieniu ziemi na Haiti w styczniu 2010 r., w czasie powodzi w Czarnogórze w grudniu 2010 r., czy podczas katastrofalnego pożaru lasu na terenie Federacji Rosyjskiej w sierpniu 2010 r.
      Rok 2010 był pracowity dla strażaków PSP również z uwagi na powodzie, które nawiedzały nasz kraj. Najpierw w na przełomie lutego i marca podczas roztopów śniegu strażacy w wielu miejscach kraju walczyli z lokalnymi podtopieniami, a następnie z dwoma falami powodziowymi w maju i czerwcu, które pustoszyły tereny południowej i centralnej Polski. Klęska ta porównywana była z Powodzią Tysiąclecia z 1997 r.
      W roku jubileuszu dwudziestolecia Państwowej Straży Pożarnej, formacja ta zaangażowana będzie w zabezpieczenie olbrzymiej imprezy sportowej, organizowanej wspólnie przez Polskę i Ukrainę tj. Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012. Od chwili uzyskania informacji o otrzymaniu zaszczytu organizacji przez nasz kraj powyższych zawodów Państwowa Straż Pożarna intensywnie przygotowuje się do sprostania wynikających z tego nowym zadaniom operacyjnym. Jednocześnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa kibicom piłkarskim strażacy PSP pracujący w wydziałach kontrolno-rozpoznawczych opiniowali projekty obiektów sportowych oraz uczestniczyli w ich odbiorach, dbając o to żeby były wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi.
      W ciągu 20 lat istnienia Państwowej Straży Pożarnej funkcję Komendanta Głównego PSP pełniło dziesięciu oficerów pożarnictwa, w tej chwili kieruje nią generał brygadier Wiesław Leśniakiewicz.
      Obecnie Państwowa Straż Pożarna to: Komenda Główna PSP, 16 Komend Wojewódzkich PSP, 335 Komend Powiatowych/Miejskich PSP, 515 Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych, 5 Szkół PSP, Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej oraz Centralne Muzeum Pożarnicze. W Państwowej Straży Pożarnej jest zatrudnionych ponad 30 tys. funkcjonariuszy pożarnictwa, którzy o każdej porze dnia i nocy gotowi są nieść pomoc wszystkim tym, którzy zadzwonią na numer telefonu alarmowego 998 lub 112. Jest to też w pełni przygotowana służba do gaszenia pożarów, prowadzenia działań podczas wypadków komunikacyjnych, katastrof budowlanych, klęsk żywiołowych, skażeń chemicznych i ekologicznych, udzielania pomocy medycznej, poszukiwania osób w różnych warunkach i terenie, realizacji ratownictwa wodnego zarówno w wodzie, jak i na lodzie, ratownictwa wysokościowego, uwalniania ludzi i zwierząt oraz wielu innych sytuacji kryzysowych.
      Wspólnie z prawie 19 tys. jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, z którymi PSP współpracuje od samego początku swego istnienia, co roku prowadzonych jest w kraju ponad 500 tys. interwencji, z czego 26,7 % to pożary, 69,8 % miejscowe zagrożenia oraz 3,5 % alarmy fałszywe.
      Ten ogromny trud doceniany jest przez obywateli naszego kraju, od wielu lat straż pożarna znajduje się na jednym z najwyższych miejsc w zestawieniu instytucji o największym zaufaniu społecznym. Jest to dla strażaków PSP najlepsza nagroda, którą mogą otrzymać za pełnioną codziennie służbę.

                                        Opracował: mł. bryg. Krzysztof Tryniszewski

W artykule wykorzystano informacje zawarte:
- w Internetowej Wolnej Encyklopedii WIKIPEDIA
- w danych statystycznych KG PSP wygenerowanych w systemie
   SWD-ST
- na stronie internetowej KG PSP
Informacje


Jak do nas dojechac?